Słowniczek terminów psychologicznych i pedagogicznych
Wszystko
| Termin | Definicja |
|---|---|
| ADHD |
(ang. attention-deficit hyperactivity disorder, ADHD; attention deficit disorder, ADD)
|
| AGRAMATYZMY |
Błędy gramatyczne |
| ALITERACJA |
Powtarzanie się jakiejś głoski lub cząstki wyrazu na początku wyrazów, np. las - lina, papugi - parasolki. |
| ANALIZA GŁOSKOWA |
Wyodrebnianie głosek ze słów. |
| ANALIZA I SYNTEZA |
Ogół czynności dokonywania rozkładu całości na poszczególne elementy składowe oraz scalania tych elementów w całość. Czynności te dotyczą też procesów poznawczych, analizy i syntezy doznań zmysłowych: wzrokowych, słuchowych, czucia dotyku i ruchu (kinestezji). |
| ANALIZA SYLABOWA |
umiejętność rozkładania słów na sylaby. |
| ANALIZATOR SŁUCHOWY |
służy do odbioru bodźców słuchowych, w tym dźwiękowych mowy, ich spostrzegania i zapamiętywania. Uczestniczy w porozumiewaniu się za pomocą mowy. |
| ANALIZATOR WZROKOWY |
niezbędny w nauce czytania i pisania. Podczas czytania sprowadza się on do spostrzegania tekstu, wyodrębniania z niego wyrazów, liter, odróżniania podobnych liter, zapamiętywania ich i rozpoznawania. Podczas pisania zachodzi proces przypominania sobie kształtu liter, sposobu łączenia ich w strukturę, jaka jest sylaba, a następnie łączenia sylab w wyrazy, wyrazów w zdania i konstruowanie tekstu rozplanowanego na kartce. |
| ANALIZATORY |
są neurofizjologiczną podstawą odbioru i przetwarzania bodźców w spostrzeżenia, umożliwiających percepcje otaczającego świata. W czytaniu i pisaniu biorą udział analizator wzrokowy, słuchowy i skórno-kinestetyczny. |
| BŁĘDY SPECYFICZNE |
błędy typowe dla dysleksji rozwojowej. |
| ćwiczenia słuchowe |
polegają na rozwijaniu fonologicznego aspektu języka, a zatem na doskonaleniu słuchu fonemowego oraz kształceniu umiejętności fonologicznych. |
| czynniki ryzyka |
dotyczą większego prawdopodobieństwa, że uzależnienie powstanie właśnie u tej, a nie innej osoby i wiążą się z prawdopodobnymi przyczynami powstawania uzależnień. Potencjalnie bardziej narażone na uzależnienie są osoby, które gorzej radzą sobie ze stresem i kłopotami, łatwiej poddają się presji otoczenia lub potrzebują natychmiastowej ulgi w nieprzyjemnych sytuacjach. Przyczyny powstawania uzależnienia nie są do dziś dokładnie poznane. Tym niemniej, uznaje się za nie takie czynniki jak predyspozycje genetyczne (obciążenie rodzinne), "siłę uzależniającą" danej substancji, nacisk otoczenia, zaburzenia emocjonalne, nerwice, depresję, niską samoocenę oraz stres. Bardzo rzadko uzależnienie może także powstać na skutek podawania silnych leków przeciwbólowych w uzasadnionych medycznie przypadkach. |
| Dostosowanie wymagań |
w przeciwieństwie do obniżenia wymagań to zastosowanie takich kryteriów egzekwowania wiedzy i umiejętności, które uwzględniają możliwości i ograniczenia, a więc dysfunkcje i mocne strony rozwoju i funkcjonowania dziecka. W praktyce sprowadza się to do obniżenia wymagań w pewnych zakresach np. ortografii (nie obniża się oceny jeśli praca w innych aspektach praca jest dobrze przygotowana), w innych zaś zakresach wymagania powinny być zwiększone. Dotyczy to np. znajomości zasad pisowni. |
| Dysleksja rozwojowa |
specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu u dzieci. Jest to syndrom zaburzeń uczenia się czytania – dysleksja, opanowania poprawnej pisowni – dysortografia, którym często towarzyszy niski poziom graficzny pisma – dysgrafia. |
| Funkcje poznawcze |
zespół procesów, dzięki którym odbieramy informacje z otoczenia oraz stosunki między nimi, a więc odzwierciedlamy w naszej psychice to, co nas otacza. W czytaniu i pisaniu biorą udział takie procesy poznawcze jak: uwaga, pamięć, wrażenia i spostrzeżenia wzrokowe, słuchowo-językowe, dotykowe, kinestetyczne, orientacja w schemacie ciała i kierunkach w przestrzeni. |
